เพื่อนบ้านเรากำลังสร้างระบบขนส่งที่เข้าถึงได้ตั้งแต่เริ่มต้น — และนั่นคือสิ่งที่ไทยควรจับตามอง
ข้อมูลพื้นฐาน เวียดนามมีพื้นที่ 331,345 ตารางกิโลเมตร ประชากร 102.3 ล้านคน ความหนาแน่น 309 คนต่อตารางกิโลเมตร ส่วนไทยของเรามีพื้นที่ 513,000 ตารางกิโลเมตร ประชากร 66 ล้านคน ความหนาแน่น 129 คนต่อตารางกิโลเมตร เวียดนามมีประชากรมากกว่าไทย 1.5 เท่า ในพื้นที่ที่เล็กกว่า 1.5 เท่า — ระบบขนส่งสาธารณะจึงเป็นเรื่องจำเป็น ไม่ใช่ทางเลือก
เวียดนามมีกฎหมาย Persons with Disabilities ตั้งแต่ปี 2010 และ Barrier-Free Access Code ตั้งแต่ปี 2002 อัตราผู้พิการ 7.8% หรือประมาณ 6 ล้านคน 75% อยู่ในชนบท กฎหมายกำหนดให้สถานที่สาธารณะและการขนส่งต้องเข้าถึงได้ — แต่การบังคับใช้ในระบบเก่ายังช้า
ระบบรางอายุ 140 ปี ระยะทาง 3,159 กิโลเมตร มีผู้โดยสารเพียง 27,000 คนต่อวัน แทบไม่มีสิ่งอำนวยความสะดวกสำหรับผู้ใช้รถเข็น แต่จุดเปลี่ยนสำคัญอยู่ที่เมโทร — ทั้งสาย 2A ของฮานอย (13.1 กิโลเมตร 12 สถานี เปิดปี 2021) และสาย 1 ของโฮจิมินห์ (19.7 กิโลเมตร 14 สถานี เปิดธันวาคม 2024) ถูกออกแบบให้เข้าถึงได้ตั้งแต่ก่อสร้าง ไม่ต้องมาแก้ไขทีหลัง
ระบบรถเมล์ในฮานอยมี 123 เส้นทาง ผู้โดยสาร 453.6 ล้านคนต่อปี รถเมล์ไฟฟ้าใหม่เข้าถึงได้ แต่รถเก่ายังเป็นปัญหา — เหมือนบ้านเราที่เพิ่งเริ่มเปลี่ยน
สิ่งที่เวียดนามกำลังทำคือวางรากฐานตั้งแต่ต้น กฎหมายมี โครงสร้างใหม่สร้างให้เข้าถึงได้ ยังมีความท้าทายอีกมาก แต่ทิศทางถูกต้อง มาช่วยกันลุ้นกับชาวเวียดนามเพื่อนของเรากันครับ
ที่มา: ASEAN Disability Forum, ESCAP, Wikipedia


