นึกภาพคุณรีบขึ้นรถไฟ แต่ลิฟต์กลับอยู่ปลายชานชาลาที่ไกลที่สุด — เดินอีกนาทีครึ่งเพียงแค่ไปขึ้นลิฟต์ สำหรับผู้ใช้รถเข็น นี่คือความจริงที่นักวิจัยญี่ปุ่นเพิ่งวัดเป็นตัวเลขจริง
ผลศึกษาล่าสุดปี 2025/2026 จาก ScienceDirect วัดเวลาเดินในสถานีรถไฟญี่ปุ่นโดยใช้เมตริกที่คำนวณระยะทางจริงไม่ใช่แค่ ‘มีหรือไม่มี’ พบว่า ผู้ใช้รถเข็นใช้เวลาบนชานชาลามากกว่าคนเดินเท้าถึง 2.4 เท่า
ประเด็นคือ: การเข้าถึงไม่ได้จบที่ ‘มีลิฟต์’ แต่อยู่ที่ ‘ลิฟต์วางอยู่ตรงไหน’
ตำแหน่งลิฟต์ที่ออกแบบดีช่วยลดช่องว่างนี้ได้มาก และไม่ใช่แค่ผู้ใช้รถเข็นที่ได้ประโยชน์ — ผู้โดยสารทุกคนเดินสะดวกขึ้น ไม่ว่าจะเป็นพ่อแม่เข็นรถเด็ก นักท่องเที่ยวหิ้วกระเป๋า หรือผู้สูงอายุ
ประเทศไทย🇹🇭 จากการผลักดันในเรื่องการเข้าถึงของระบบขนส่งสาธารณะมายาวนาน นอกจากตำแหน่งแล้ว จำนวนลิฟท์ที่ต้องพอเพียงก็เป็นหนึ่งตัวแปรที่สำคัญเพื่อให้กลุ่มคนที่มีปัญหาในด้านการเคลื่อนไหวเดินทางได้ง่ายขึ้น
“เดินไกลจังวะ” – เสียงบ่นที่เราได้ยินเสมอ จากคนที่มีร่างกายสมบูรณ์แข็งแรง
ต้องขอบคุณที่หน่วยงานที่เกี่ยวข้องที่รับเสียงสะท้อนนี้ไปพิจารณาและทำให้สถานีรถไฟฟ้าระบบใหม่ๆ ถูกเติมลิฟท์มากขึ้นตามความจำเป็น
สิ่งที่ญี่ปุ่นกำลังทำคือการยกระดับนิยาม ‘เข้าถึงได้’ ให้เหนือกว่าแค่ติดตั้งสิ่งอำนวยความสะดวก สู่การวัดผลจริงและออกแบบอย่างต่อเนื่อง — เพราะความเท่าเทียมไม่เคยหยุดแค่คำว่า ‘พอ’
ที่มา: ScienceDirect, Accessibility Is Freedom