ประเทศญี่ปุ่นมีระบบที่จอดรถสำหรับผู้พิการถึงสองระบบที่แยกจากกันโดยสิ้นเชิง ระบบแรกคือที่จอดรถบนถนนสาธารณะ ซึ่งอยู่ภายใต้การดูแลของตำรวจและคณะกรรมการความปลอดภัยสาธารณะประจำจังหวัด ระบบนี้มีใบอนุญาตที่ถูกต้องตามกฎหมาย และมีการลงโทษทางกฎหมายหากมีการละเมิด ใครก็ตามที่จอดในที่นี้โดยไม่มีใบอนุญาตจะต้องโดนปรับหรือถูกดำเนินคดี ระบบนี้จึงบังคับใช้กฎหมายได้จริง
แต่ระบบที่สองคือที่จอดรถนอกถนนสาธารณะ เช่นในห้างสรรพสินค้า โรงพยาบาล หรือสถานที่สาธารณะอื่นๆ ระบบนี้เรียกว่า “ระบบโอโมอิยาริ” (思いやり) หรือ “ระบบที่จอดรถแห่งความเห็นอกเห็นใจ” ซึ่งดำเนินการโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ปัญหาคือระบบนี้ไม่มีบทลงโทษใดๆ เลย มันอาศัยเพียงจิตสำนึกและความมีน้ำใจของประชาชนเท่านั้น
ปัจจุบันมี 44 จังหวัดจากทั้งหมด 47 จังหวัดที่นำระบบโอโมอิยาริมาใช้ คิดเป็น 93% ของประเทศ ใบอนุญาตแบ่งเป็นสามระดับคือ สีฟ้าสำหรับผู้ใช้รถเข็น สีเขียวสำหรับผู้พิการหรือผู้สูงอายุ และสีส้มสำหรับหญิงตั้งครรภ์หรือผู้ที่ได้รับบาดเจ็บชั่วคราว ข้อดีคือใบอนุญาตจากจังหวัดหนึ่งสามารถใช้ได้ในอีกจังหวัดหนึ่งผ่านข้อตกลงร่วมที่กำลังขยายตัวมากขึ้น
แต่ที่สำคัญคือสามจังหวัดที่ยังไม่ได้นำระบบนี้มาใช้ — โตเกียว ฮอกไกโด และไอจิ โตเกียวซึ่งเป็นเมืองที่ใหญ่ที่สุดและมีประชากรมากที่สุดของประเทศกลับไม่มีระบบที่จอดรถแบบมีจิตสำนึกสำหรับผู้พิการในพื้นที่ส่วนตัว นั่นหมายความว่าผู้พิการที่ไปห้างสรรพสินค้าหรือโรงพยาบาลในโตเกียวต้องพึ่งพาความมีน้ำใจของคนอื่นเท่านั้น
ปัญหาการละเมิดก็เป็นเรื่องใหญ่ มีการร้องเรียนจากประชาชนจำนวนมากไปยังกระทรวงกิจการภายในเกี่ยวกับคนที่ไม่พิการจอดในที่จอดรถสำหรับผู้พิการ กระทรวงที่ดิน โครงสร้างพื้นฐาน การขนส่ง และการท่องเที่ยว (MLIT) ยอมรับว่านี่คือปัญหาที่เกิดขึ้นในทุกประเทศ
เพื่อรับมือกับปัญหานี้ MLIT ได้ออกแนวปฏิบัติและแคมเปญรณรงค์ เช่น โปสเตอร์ที่ใช้ข้อความว่า “มีคนที่ต้องการพื้นที่นี้จริงๆ” เพื่อปลูกฝังจิตสำนึก ระบบนี้ตั้งอยู่บนความเชื่อในวัฒนธรรม 思いやり — การให้โอกาสประชาชนทำสิ่งที่ถูกต้องด้วยใจ โดยไม่ต้องใช้บทลงโทษ
44 จังหวัดคือความก้าวหน้าที่น่าชื่นชม แต่สามจังหวัดที่ยังไม่เข้าร่วมและไม่มีบทลงโทษสำหรับระบบนอกถนนคือบทต่อไปที่ต้องแก้ไข
ที่มา: MLIT Guidelines on Disabled Parking, Japan Society of Civil Engineers (JSCE), กระทรวงกิจการภายใน