หญิงวัยกลางคนใช้รถเข็นเคลื่อนที่อย่างอิสระและมั่นใจในสถานีรถไฟใต้ดินโซลที่ทันสมัยและเงียบสงบ แสงอาทิตย์ส่องผ่านหลังคากระจก ประตูลิฟต์เปิดกว้างเผยให้เห็นภายในที่สะอาด มีป้ายแสดงข้อมูลดิจิทัลเรืองแสงสีฟ้า และปูทางนำทางสัมผัสที่ชัดเจน บรรยากาศสงบ ใช้งานได้จริง และผสานการเข้าถึงอย่างเป็นธรรมชาติ

รถไฟกรุงโซล เกาหลีใต้เป็นอย่างไร

หลายคนคงคุ้นกับภาพซีรี่ย์เกาหลีที่มีฉากในรถไฟใต้ดินกรุงโซล แต่วันนี้ผมจะพาไปดูระบบรถไฟในเมืองของเขาว่าเป็นยังไงในแง่การเข้าถึง ลองเทียบกับบ้านเรากันดูนะครับ

กรุงโซลมีพื้นที่ประมาณ 605 ตารางกิโลเมตร เล็กกว่ากรุงเทพฯประมาณ 2.6 เท่า แต่ความหนาแน่นของประชากรกลับสูงกว่ากรุงเทพฯกว่า 4 เท่า (ประชากรโซล 9.4 ล้านคน กรุงเทพฯ 5.5 ล้านคน) ทำให้ระบบรถไฟใต้ดินของโซลต้องรับมือกับผู้โดยสารจำนวนมหาศาลทุกวัน โดยมีสถานีรวมกว่า 300 สถานีในระบบรถไฟฟ้าหลัก

เรื่องกฎหมาย เกาหลีใต้มีกฎหมายส่งเสริมการเข้าถึงสำหรับคนพิการมาตั้งแต่ปี 1997 และถูกปรับปรุงเรื่อยมา อย่างกฎหมายว่าด้วยการส่งเสริมการเข้าถึงของคนพิการในระบบขนส่งสาธารณะ ที่บังคับให้สถานีรถไฟทุกแห่งต้องมีลิฟต์ ทางลาด และกระเบื้องนำทางสำหรับผู้พิการทางสายตา

ที่น่าสนใจคือปี 2025 ที่ผ่านมา Seoul Metro ประกาศว่าได้ติดตั้งลิฟต์ครบทุกสถานีแล้ว และมีโครงการ “One Station, One Route” ที่ทำให้การเดินทางจากทางเข้าสถานีถึงชานชาลาไร้สิ่งกีดขวาง 100% รวมถึงมีแผนเพิ่มสิ่งอำนวยความสะดวกอีก 10 จุดในปีนี้

แต่ถึงจะมีกฎหมายและแผนงานที่ดี ปัญหาก็ยังมีอยู่ครับ ผู้ใช้รถเข็นหลายคนบอกว่าระยะทางระหว่างชานชาลาแต่ละสายไกลมาก ต้องใช้เวลานานกว่าจะเปลี่ยนขบวน และห้องน้ำบางแห่งก็ยังเป็นแบบนั่งยองซึ่งไม่สะดวกสำหรับหลายคน

นอกจากนี้ยังมีกลุ่มนักเคลื่อนไหวด้านสิทธิคนพิการที่ออกมาประท้วงบนรถไฟใต้ดินเป็นระยะ เรียกร้องให้ระบบเข้าถึงได้จริง ไม่ใช่แค่มีลิฟต์หรือทางลาด แต่ต้องใช้งานได้สะดวกในชีวิตประจำวัน

ที่มา: Korea Herald, Asia Economy