โตเกียวไม่ออมชอมเรื่องอาคารที่ทุกคนเข้าถึงได้ – แล้วเมืองไทยล่ะ?

เคยไหม? เดินเข้าอาคารแล้วเจอแต่ขั้นบันได ไม่มีทางลาด ไม่มีลิฟต์ — แล้วต้องถอยออกมากลางแดดเพื่อหาทางอื่น? ปัญหานี้ไม่ใช่แค่ความไม่สะดวก แต่คือการออกแบบที่กีดกันผู้คนออกจากพื้นที่สาธารณะ

ที่โตเกียว หน่วยงานพัฒนาผังเมือง (Bureau of Urban Development) มีอำนาจกำหนดมาตรฐานอาคารอย่างเป็นระบบ — และหนึ่งในมาตรฐานนั้นคือ “การออกแบบที่ทุกคนเข้าถึงได้” ไม่ใช่แค่คำแนะนำ แต่เป็นข้อบังคับที่อาคารทุกหลังต้องปฏิบัติตามตั้งแต่ขั้นตอนการออกแบบ ไม่ใช่การแก้ไขทีหลัง

แนวคิดนี้เรียกว่า “การพัฒนาเมืองที่ใส่ใจทุกคน” (Human-Friendly City Development) — ออกแบบให้ผู้ใช้รถเข็น ผู้สูงอายุ พ่อแม่ที่มีรถเข็นเด็ก หรือนักท่องเที่ยวที่แบกกระเป๋า สามารถเข้าใช้พื้นที่เดียวกันได้อย่างเท่าเทียมตั้งแต่แรก ที่น่าสนใจคือ โตเกียวเปิดเผยข้อกำหนดนี้เป็นภาษาอังกฤษด้วย — เปิดให้คนทั่วโลกตรวจสอบและเรียนรู้เป็นตัวอย่าง

แน่นอนว่าไม่มีระบบไหนสมบูรณ์แบบ กรณีการพัฒนาโครงการพื้นที่เมจิจิงกูไกเอ็นที่ยังมีข้อพิพาทกับผู้พิการที่ปฏิเสธการย้ายที่อยู่อาศัย ชี้ให้เห็นว่านโยบายบนกระดาษกับชีวิตจริงยังมีช่องว่าง

ไทย🇹🇭 มีกฎหมายเกี่ยวกับอาคารเพื่อผู้พิการแล้ว แต่คำถามคือ กระทรวงที่เป็นเจ้าภาพมีกรอบที่ชัดเจนและบังคับใช้ได้จริงเท่านี้หรือยัง? รวมถึงกรุงเทพฯ เมืองหลวงของเราพร้อมจะมี “การพัฒนาเมืองที่ใส่ใจทุกคน” แบบจริงใจ แบบที่ไม่ต้องมีประชาชนคอยต้องตะโกนอย่างที่เป็นอยู่หรือไม่?

ที่มา: รัฐบาลโตเกียว + Cambridge University Press