การข้ามถนนอย่างปลอดภัย ประเทศญี่ปุ่น

หลายคนคงเคยเห็นคลิปเด็กญี่ปุ่นตัวเล็กๆ ใส่หมวกเหลือง ยกมือขึ้นก่อนข้ามถนน แล้วก็โค้งคำนับขอบคุณคนขับที่หยุดให้ นี่ไม่ใช่แค่ความน่ารัก แต่เป็นระบบที่ถูกออกแบบมาอย่างดี

ผมมองว่าญี่ปุ่นสร้างวัฒนธรรมความปลอดภัยบนถนนด้วยสามเสาหลัก คือ โครงสร้างพื้นฐาน การศึกษา และบรรทัดฐานทางสังคม ไม่ใช่แค่พึ่งพาเทคโนโลยี

เริ่มจากเด็กก่อนวัยเรียน เด็กญี่ปุ่นถูกสอนให้ยกมือขึ้น (te-o-ageru) เพื่อให้คนขับเห็นได้ชัดขึ้น หมวกเหลืองก็ช่วยเพิ่มการมองเห็น วิธีนี้ลดอุบัติเหตุเด็กถูกรถชนได้มาก

ส่วนผู้พิการทางสายตา ญี่ปุ่นมีกระเบื้องนำทางสีเหลือง (Tenji blocks) ตั้งแต่ปี 1965 และสัญญาณข้ามถนนแบบมีเสียงนก (Accessible Pedestrian Signals) ที่ช่วยบอกทิศทาง

กฎหมายก็เข้มงวด คนขับที่หยุดให้คนข้ามทางม้าลาย (Ondan-hodo) ไม่ได้ จะถูกปรับหนักและโดนหักแต้มใบขับขี่ ทำให้คนขับเคารพกฎหมายจริงจัง

ที่สำคัญคือคนญี่ปุ่นข้ามถนนแล้วโค้งคำนับ เพราะเขามองว่าการที่คนขับหยุดให้เป็นน้ำใจ ไม่ใช่แค่หน้าที่ สิ่งนี้สร้างวัฒนธรรมแห่งความเคารพซึ่งกันและกัน

ผมคิดว่าประเทศไทยเราเรียนรู้อะไรจากตรงนี้ได้เยอะ แค่เริ่มจากทำให้ทางม้าลายปลอดภัย บังคับใช้กฎหมายจริงจัง และสอนเด็กตั้งแต่เล็กให้รู้จักความปลอดภัยก็ช่วยได้แล้ว

เพราะความปลอดภัยบนถนนไม่ใช่เรื่องของใครคนใดคนหนึ่ง แต่เป็นเรื่องของทุกคน

ที่มา: Japan road safety culture